Stichting boos over derde keer noodopvang in Witte Huis Soest: ‘het is tegen alle afspraken in’

SOEST Ze hadden het niet verwacht en zijn er zwaar teleurgesteld over. En dat is de meest diplomatieke vorm om hun gevoelens te verwoorden. Dat Fletcher hotel Het Witte Huis voor de derde keer als (nood)opvang voor asielzoekers wordt gebruikt, schiet bij de Stichting Birkstraat-Zandlaan in het verkeerde keelgat.

Door Johan van Beek

Het is tegen alle afspraken in, klinkt het bijna in koor bij José Scholtens, Erik Toonen en Gerben Joustra, respectievelijk voorzitter, penningmeester en secretaris van de stichting waarbij negentien huishoudens (’We hebben destijds maar een deel van de bewoners benaderd’) zijn aangesloten.

GEEN GESCHIKTE LOCATIE

,,Bij de exit van de noodopvang in februari vorig jaar heeft wethouder Scholten expliciet gezegd, dat hier geen opvang meer zou komen. Ze zei dat ze bezig waren met een structurele oplossing. Dat zou een kwestie van twee, drie maanden zijn”, blikt Joustra terug. Toonen knikt bevestigend: ,,Dat is keihard gezegd. B en W hebben zelf ook gezegd dat dit geen geschikte locatie is voor opvang.”

WETHOUDER HEEFT NIKS TOEGEZEGD

Wethouder Scholten verklaarde een week eerder dat ze niet heeft toegezegd dat de vorige keer (augustus 2023-februari 2025) van noodopvang in Het Witte Huis ook de laatste keer zou zijn.

Ze luisteren, kijken je aan en zeggen: wilt u nog een kopje koffie?

IN DE MALING GENOMEN

,,Je wordt totaal in de maling genomen. Ze schofferen”, zegt Joustra. ,,Het COA vraagt om één jaar, de buurt kan min of meer leven met maximaal één jaar, en de gemeente geeft twee jaar.” Volgens Toonen gebeurt dat om het nieuwe college extra tijd te geven een opvanglocatie te vinden. ,,Het positieve is dat we dit keer tijdig zijn gehoord. Maar het helpt allemaal niks. De gemeente werkt toch mee met het COA, want ze moet leveren volgens de Spreidingswet. Haar onvermogen legt de gemeente nu weer bij ons neer. Ze luisteren, kijken je aan en zeggen: wilt u nog een kopje koffie?”

TE LANG KEUZES UITGESTELD

De kern van het probleem van (een tekort) aan opvangplekken, ligt volgens Scholtens bij de rijksoverheid. ,,Ze heeft te lang keuzes uitgesteld. Niet alleen op asielbeleid, maar op allerlei terreinen. En nu er in de samenleving onrust ontstaat over de opvang van asielzoekers, wordt in Den Haag een debat over die onrust aangevraagd. Het probleem zelf wordt niet opgelost, het rijk gooit dat over de schutting.”

LAKS MET ZOEKEN NAAR LOCATIES

Toonen vindt dat de gemeente ook laks is geweest met het zoeken naar andere geschikte locaties voor een asielzoekerscentrum of noodopvang. Na drie jaar is er nog geen passende plek gevonden en volgens de stichting is dat de reden dat COA en gemeente nu toch weer bij Fletcher uitkomen, de hotelketen die meer vestigingen in het land heeft gereserveerd voor de (nood)opvang en hiervoor betaald wordt door het COA. De kosten voor de opvang van een asielzoeker bedragen per dag gemiddeld 91 euro. Bij noodopvang, zoals in Het Witte Huis, kan dit oplopen tot 184 euro per dag.

ECONOMISCHE VLUCHTELINGEN

Op het moment van het gesprek met de Soester Courant, woensdagmorgen, krijgen de omwonenden een brief in de bus dat die dag de eerste asielzoekers arriveren. De dag erna zijn ze er (bijna) alle negentig. De bestuursleden van de stichting zijn benieuwd wat voor soort asielzoekers er dit keer zijn. Anderhalf jaar geleden waren er volgens het drietal vooral veel economische vluchtelingen. José Scholtens maakte het samen met andere vrijwilligers uit de buurt van dichtbij mee.

Een vrouw met een Syrisch paspoort had in Saoedi Arabië gewoond. Daar had ze gehoord dat je in Nederland een huis en een uitkering kon krijgen

NEDERLAND ALS POPULAIR ASIELLAND

,,Een jongen met Jemenitisch paspoort woonde in Saoedi Arabië en had in de Filipijnen gestudeerd. Hij wilde in zijn vak de top bereiken en had gehoord dat hij dan bij ASML moest zijn. Toen heeft hij hier asiel aangevraagd en gekregen en aangegeven dat hij graag in Eindhoven wilde komen te wonen”, vertelt Scholtens. En zo zijn er meer voorbeelden uit de praktijk waarbij volgens de vrijwilligers uit de buurt vraagtekens geplaatst kunnen worden. Uit de verhalen van asielzoekers maken omwonenden op dat Nederland een populair land is. Omdat hier alles voor ze wordt geregeld. Er waren asielzoekers die al in Nederland op vakantie zijn geweest, ook een gezin dat vloeiend Duits sprak, maar daar geen asiel had gekregen en het nu in Nederland probeerde. ,,Een vrouw met een Syrisch paspoort had in Saoedi Arabië gewoond. Daar had ze gehoord dat je in Nederland een huis en een uitkering kon krijgen.”

RECHT OP WONING VERLIEZEN

Op woensdag was het altijd stempeldag. Dan was de bezetting altijd honderd procent, stelt Scholtens. ,,De rest van de week zaten veel asielzoekers, zo’n zestig procent, bij familie ergens in het land. Ik vroeg een vrouw waarom ze niet bij haar zus ging wonen. Dat wilde ze niet, omdat ze dan het recht op woning verliest als ze een verblijfsvergunning zou krijgen.” Toonen: ,,Ik denk dat ze dat allemaal bij de gemeente niet weten.”

HEKWERK NOG NIET GEPLAATST

Joustra woont pal achter Het Witte Huis. De vorige keer werden er festivalhekken op de perceelgrens gezet. Nu is hem toegezegd dat er een beter afrastering komt, maar het hekwerk is nog niet geplaatst. Hij ziet er tegenop om weer zo lange tijd asielzoekers als buren te hebben. Ze zeggen dat er de vorige keer geen overlast was, maar asielzoekers zijn wel wat anders dan hotelgasten. Die zijn overdag weg, de asielzoekers zijn er de hele tijd, je hoort de hele dag Arabische talen. Dat voelt als ontvreemding. We zijn hier getuige van de ondergang van Nederland. We zijn straks in de minderheid. Dan eindigen we in een soort Gaza-strook aan de Noordzee. Onze kinderen staan achter in de rij, de statushouders krijgen voorrang bij een beschikbare woning.”

‘RIJK MOET REGIE IN HANDEN NEMEN’

Scholtens vindt dat het rijk nu eindelijk eens de regie in handen moet nemen. Het stichtingsbestuur gaat advies inwinnen om te bezien of er juridische stappen ondernomen kunnen worden tegen de noodopvang in Het Witte Huis. ,,Mondelinge toezeggingen zijn ook officieel, maar daar moet een rechtbank ook iets van vinden”, beseft Toonen.

BURGEMEESTER LAAT ZICH NIET ZIEN BIJ OVERLEG

De noodopvang aan de Birkstraat is voor de duur van maximaal twee jaar. Uiterlijk in februari wordt besloten of het COA gebruik gaat maken van een tweede achtereenvolgend jaar noodopvang in het hotelcomplex. ,,Het is tegen alle afspraken in, we voelen ons echt gepiepeld”, besluit Toonen. Hij vindt het schandalig dat burgemeester Rob Metz zich - ondanks het verzoek van de buurt - niet heeft laten zien tijdens het overleg met omwonenden. Volgens hem hebben ze het wethouder Scholten laten doen, omdat zij vorige week toch afscheid nam als wethouder.