Gebouwen op Park Vliegbasis Soesterberg twee dagen open

SOEST Vrijwilligers van het Utrechts Landschap zijn gids voor deelnemers aan de Open Monumentendagen op zaterdag 12 en zondag op 13 september. Zij geven toelichting op de vroegere functie van drie bijzondere gebouwen op Park Vliegbasis Soesterberg.

Door Jan van Steendelaar

Speciaal voor deze gelegenheid zijn alleen op zondag 13 september op de vliegbasis Soesterberg drie bijzondere gebouwen opengesteld: een vliegtuigshelter, de commandobunker en een ondergrondse legering. Behalve deze gebouwen is ook Kamp Soesterberg te bezoeken aan het Zeisterspoor. Hier zijn verschillende militaire voertuigen te bekijken.

Op zondag is er de mogelijkheid om de Amerikaanse commandobunker te bezoeken die operationeel was tijdens de Koude Oorlog. Dit gebouw was bestand tegen alles wat de Sovjets tijdens de Koude Oorlog konden inzetten: chemisch, nucleair en biologisch.

65 MAN, DRIE TOT VIER WEKEN

In deze ‘bunker 600’ konden in het geval van een aanval 65 man verblijven. Het centrum moest drie tot vier weken onafhankelijk van de buitenwereld operationeel kunnen blijven. Contact naar buiten liep onder meer via telefoon, radio en radar. Er is niet veel meer dat aan die tijd herinnert. Nog wel de ouderwetse bakelieten telefoon met de waarschuwing ‘Do not discuss classified information’ en de groene krijtborden in het instructielokaal. 

Onder de bunker lopen verschillende gangen, mogelijk de vluchtroute. Die hoeven de bezoekers niet te nemen: zij kunnen gewoon via de loodzware, meer dan dertig centimeter dikke deur het commandocentrum verlaten. Hier is ook de permanente expositie te bezichtigen die een beeld geeft van het leven in de bunker in de tijd van een dreigende oorlog.

Ook open is de ondergrondse legering, schuilplaats als er een atoombom valt. De legering bestaat uit een rondlopende gang, douches, werk- en verblijfsruimtes. In de slaapruimtes is plaats voor 78 ophangbedden.

BOMVRIJE VLIEGTUIGSHELTERS

De meest bekende gebouwen op de voormalige vliegbasis zijn de bomvrije vliegtuigshelters. Deze bestaan uit golfplaten met een huid van gewapend beton. Ze weerstaan een directe inslag van een 500 ponder. Er staan nog tal van shelters lukraak in het landschap, stille getuigen van de Amerikaanse naoorlogse luchtverdediging tegen een mogelijk Russische aanval. 

Sinds 1978 werden in deze shelters straaljagers ‘geparkeerd’ en onderhouden. Na het vertrek van de Amerikanen kregen ze een nieuwe bestemming, bijvoorbeeld als kantoor, opslag, evenementenlocatie of werkplaats voor kunstenaars. De overige shelters zijn afgesloten en worden teruggegeven aan de natuur.

KAZERNEFUNCTIE VOOR TRAININGEN

Kamp Soesterberg is onderdeel van de rijke militaire historie rond de Leusderheide. Op het terrein is onder meer een logistiek centrum gevestigd en het heeft een kazernefunctie voor trainingen. Ook is hier de historische collectie van het Regiment Technische Troepen ondergebracht.

In het kader van de Open Monumentendagen zijn hier op 13 september verschillende militaire voertuigen te bekijken, zoals de Leopard 2 bergingstank (Buffel), de Kodiaq en de Bushmaster.