Herstellen van een pijnstillerverslaving doe je niet alleen

Pijnstillers worden vaak voorgeschreven om pijn te behandelen die wordt veroorzaakt door bepaalde kankerbehandelingen, operaties en letsel. Cijfers van Zorgverzekeraars Nederland (ZN) tonen aan dat in Nederland per dag ruim een miljoen (zware) pijnstillers worden ingenomen. Het grote gemak van het slikken van pijnstillende medicatie en de neiging die sommige mensen hebben om diverse soorten pijnstillers te mixen, kunnen levensgevaarlijke gevolgen hebben. Veelvuldig gebruik kan een verslaving aan pijnstillers veroorzaken, zoals een verslaving aan demerol, morfine, fentanyl, oxycodon, tramadol of hydrocodon. In dit artikel belichten we wat de meest verslavende pijnstillers zijn, wat de gevolgen van een pijnstillerverslaving kunnen zijn en of paracetamol verslavend is. Hoewel deze lichte en vrij verkrijgbare pijnstiller niet verslavend werkt, kan overmatig gebruik wel degelijk problemen in de hand werken.

Is paracetamol verslavend?

Pijnstillende medicatie is onder te verdelen in uiteenlopende categorieën. Van de categorie van de cannabinoïden zoals tetrahydrocannabinol (THC) en cannabidiol (CBD), is nog niet bekend is hoe hoog het risico op verslaving bij medicinaal gebruik precies is. NSAIDs (non-steroidal anti-inflammatory drugs) zijn ontstekingsremmers zonder steroïden die soms verslavend zijn, zoals ibuprofen, naproxen en diclofenac. Verslaving aan NSAIDs komt met regelmaat voor. Opioïden zoals codeïne, oxycodon, tramadol en morfine, behoren tot de meest verslavende pijnstillers. Het middel paracetamol is een relatief veilige pijnstiller. Er kan echter een paradoxaal effect optreden en er kan juist hoofdpijn ontstaan als iemand het te vaak gebruikt. Iemand gaat daardoor nog meer paracetamol gebruiken en daardoor ontstaat mogelijk een verslaving aan paracetamol.

Medicatieafhankelijke hoofdpijn

Net als aspirine behoort paracetamol tot de categorie van lichte medicatie. Omdat deze groep medicijnen geen lichamelijke afhankelijkheid veroorzaakt, is paracetamol in principe niet verslavend. Er kan wel gewenning optreden bij langdurig dagelijks gebruik van de pijnstiller. Doordat de werking van de pijnstiller afneemt na langdurig dagelijks gebruik treedt deze gewenning op. Er is daarom steeds meer paracetamol nodig voor hetzelfde pijnstillende effect. Daardoor kan op den duur een medicatieafhankelijke hoofdpijn ontstaan. Er ontstaat een vicieuze cirkel door de grote kans dat iemand die hoofdpijn weer probeert te verhelpen met paracetamol. Het is in dat geval de enige optie om acuut te stoppen met het gebruik van het pijnstillende middel.

Ontwenningsverschijnselen

Voor zowel de verslaafde zelf als de mensen daaromheen kan een pijnstillerverslaving zeer problematisch zijn. Afhankelijk van het type pijnmedicatie dat wordt gebruikt, de mate van drugsmisbruik en de ernst van de verslaving, kunnen de gevolgen van misbruik van pijnstillers mild of ernstig zijn. De samenleving lijdt eronder omdat de verslaving leidt tot een gebrek aan productiviteit, mogelijke ongelukken als gevolg van het feit dat het individu te veel medicijnen gebruikt en stelen of liegen om de pijnstiller te krijgen. Dierbaren en gezinnen hebben eronder te lijden omdat de medicatie belangrijker wordt dan zij. Mensen die grotere hoeveelheden pijnstillers gaan gebruiken nadat ze hier tolerant voor zijn geworden, lopen een verhoogd risico op lichamelijke afhankelijkheid. Deze afhankelijkheid wordt bij abrupt stoppen met pijnstillers gekenmerkt door ontwenningsverschijnselen.

Personen die niet kunnen stoppen met het gebruik van pijnstillende medicatie, ondanks dat ze proberen te stoppen, zijn mogelijk verslaafd aan pijnstillers. Zij hebben therapie en detox nodig om bijvoorbeeld hun verslaving aan paracetamol te bestrijden en die volledig te overwinnen.

Hulp bij een pijnstillerverslaving

Ben je zelf verslaafd aan een bepaalde pijnstiller zoals paracetamol of vermoed je dat iemand in je naaste omgeving een pijnstillerverslaving heeft? Herstellen van een verslaving doe je niet alleen. De medische professionals van een GGZ-instelling die is gespecialiseerd in verslavingszorg bieden hulp en advies. Bij een verslavingszorginstelling ben je ook aan het juiste adres voor een interventie bij drugs- of pijnstillerverslaving. Bij een interventie confronteert een professionele interventionist jouw  dierbare met zijn of haar problematiek, met als doel het accepteren van de geboden hulp.