Eureka-momenten bij muur van Hadrianus door Soester kunsthistorica

SOEST Soester kunsthistorica Esther Uijtdehaage is vorige week teruggekomen van een bijzondere reis naar Noord-Engeland. Ze nam deel aan de opgravingscampagne van een Romeins fort bij de muur van Hadrianus. Daar deed ze een aantal bijzondere vondsten.

Door Els Geerligs-Wantenaar

De Romeinse muur van Hardianus is een bijna 120 kilometer lange muur tussen Newcastle en Carlisle, gebouwd in 125 n.Chr. als verdedigingswal van de Romeinse noordgrens. De muur loopt op spectaculaire wijze door het landschap, wat het een populaire bestemming maakt voor wandelaars en fietsers. Uijtdehaage komt als reisgids al jaren in dit gebied en het goed.

LEREN SCHOENEN EN SCHRIJFTABLETTEN GEVONDEN

Langs de muur liggen veel forten waar de Romeinse legioenen gelegerd waren. Nog lang niet alle forten zijn opgegraven. Op één van haar reizen als gids zag Uijtdehaage vrijwilligers aan het werk op de site in Vindolanda, de bekendste trekpleister langs de route. Daar zijn spectaculaire vondsten gedaan, zoals vele leren schoenen en schrijftabletten met goed leesbare boodschappen.

VONDSTEN NET ZO SPECTACULAIR ALS IN VINDOLANDA

Ze ontdekte dat ook zij vrijwilliger kon worden. ,,Ik koos om te gaan graven naar het fort bij Magna, omdat dat fort nog helemaal onontgonnen is en de verwachting is dat de vondsten daar net zo spectaculair zullen zijn als in Vindolanda.” Ze mocht er twee weken komen graven.

ZEVEN FORTEN OP ELKAAR GEBOUWD

,,Het bijzondere hier is dat de Romeinen de forten op elkaar bouwden”, vertelt Uijtdehage. ,,Was een fort versleten, dan werd op de oude fundamenten een nieuwe gebouwd. Er zijn wel zeven forten op elkaar gebouwd. Het laatste fort was van steen, maar de eerste forten waren van hout. Die lagen zitten in een zuurstofarme bodem, waardoor organische materialen als leer, hout en textiel bewaard zijn gebleven.”

LAAGJE VOOR LAAGJE WEGSCHRAPEN

Om spectaculaire vondsten te kunnen doen, moest ze hard werken. ,,Je zit de hele dag op je knieën, wordt gigantisch smerig en bent de hele dag met kruiwagens aan het sjouwen. Eerst schep je het gras er blokje voor blokje af. Daarna wordt het leuk. Je pakt je troffel en gaat laagje voor laagje wegschrapen. Dan kom je al gauw stukjes van voorraadpotten tegen. Zo ga je steeds dieper tot je bij de onderste laag komt. En dan moet je echt heel voorzichtig te werk gaan, want je kunt zomaar op een stukje leer stuiten.”

MOOI VERSIERDE AARDEWERKSCHERF

Zo’n zes keer per dag deed Uijtdehaage een mooie vondst. ,,Op mijn eerste dag vond ik al na tien minuten een mooi versierde aardewerkscherf. Als je zoiets vindt, wil je meteen doorgaan om de andere restanten van dat potje te vinden. Ondertussen vinden je buren ook steeds iets. Het is echt verslavend.”

SIERAAD AAN DE VINGER VAN EEN ROMEIN

Eén van haar mooiste vondsten was een onderdeel van een ring met een goed zichtbare gravure van een Romeinse god. ,,Het is fascinerend dat je zo’n ding van 2000 jaar geleden kunt vasthouden. Dit brengt je zo dicht bij de Romeinen, dichterbij kun je eigenlijk niet komen. Dit sieraad heeft een Romein gewoon aan zijn vinger gehad. En ik ben de eerste in 2000 jaar die dit uit de grond haalt. Dat is toch bijzonder?”

Op onze allerlaatste dag vonden we die muur, spectaculair!

EIGENHANDIG BUITENMUUR GEVONDEN

Trots vertelt Uijtehaage vervolgens dat ze eigenhandig de buitenmuur van het fort heeft gevonden. ,,Dat was echt zo’n eureka-moment. We waren al een paar dagen aan het graven rond die plek. We wisten dat daar de buitenmuur moest zijn, maar we konden hem steeds niet vinden. Op onze allerlaatste dag vonden we die muur. Spectaculair. Mijn maatje en ik werden ‘The Wall Finders’ genoemd.”

DIEPER DE GROND IN VOOR MEER VONDSTEN

Volgend jaar gaat ze terug. ,,Ik hoop dan dieper de grond in te gaan, dan komen we bij de zuurstofarme grond aan. Het is wel zeker dat de vondsten die we dan gaan doen spectaculair gaan zijn. En dan hoop ik ook zelf schoenen en schrijftabletten te vinden.”