Fokker D.VII in Soesterberg, onderzoek historie duurt voort

SOESTERBERG Hij is weer tijdelijk thuis, de Fokker D.VII. Het Nationaal Militair Museum toont dit unieke toestel tijdens het Zomeroffensief op zaterdag 29 en zondag 30 augustus. Het evenement is de afsluiting van de zomeractiviteiten. De originele Fokker D.VII is een bijzonder stuk Nederlandse luchtvaartgeschiedenis. Hij is voorlopig tot 2030 als bruikleen van het Deutsches Museum in Soesterberg te zien.

Door Jan van Steendelaar

De geschiedenis van de D.VII is al even bijzonder als het toestel zelf. Volgens conservator Alfred Staarman lijkt het verhaal van de D.VII simpel. ,,Maar naarmate we er dieper induiken wordt de puzzel ingewikkelder. We zijn op zoek naar de laatste ontbrekende stukjes.”

TOESTEL VERDWEEN SPOORLOOS

Het toestel verdween tijdens de Tweede Wereldoorlog spoorloos, dook in 1945 op in een boerenschuur in het Beierse Vilsbiburg en bleek jarenlang vermomd als Duits vliegtuig in het Deutsches Museum in München te hebben gestaan. Deze Fokker was vermoedelijk bestemd voor het Luchtvaartmuseum dat Hermann Göring, de oprichter van de Gestapo en Hitlers rechterhand, na de oorlog wilde beginnen.

RESTAURATEURS ONTDEKTEN VERFLAAG

Het vliegtuig was voorzien van Duitse markeringen en werd vervolgens overgedragen aan het Deutsches Museum in München. Jarenlang dacht iedereen dat het een Duits toestel was, tot restaurateurs in 1980 een opmerkelijke ontdekking deden: onder de camouflageverf kwamen originele Nederlandse markeringen tevoorschijn. Daaronder een Nederlands luchtmachtsymbool en delen van de registratiecode ‘D-2?’, mogelijk D-28. Die ontdekking was het begin van een fascinerende zoektocht naar de ware identiteit en geschiedenis van dit mysterieuze vliegtuig. In zowel Nederland als Duitsland loopt nog onderzoek naar de exacte toedracht van deze opmerkelijke verdwijning en herontdekking.

HERMAN GÖRING

Hoe het vliegtuig tussen mei 1940, toen het nog in Nederland stond, en december 1945, toen het werd teruggevonden van Nederland naar Beieren is gekomen, ligt een periode waarover nog veel onduidelijk is. De meest waarschijnlijke verklaring wijst naar Hermann Göring. Hij was zelf jachtvlieger tijdens de Eerste Wereldoorlog en vloog met een Fokker D.VII. Hij had plannen voor het oprichten van een groot luchtvaartmuseum in Duitsland. Mogelijk liet hij dit Nederlandse exemplaar als een soort ‘geschenk’ naar Duitsland overbrengen. Maar hierover bestaat geen duidelijkheid.

PROPAGANDASYMBOOL

Een originele Fokker D.VII had voor Göring zeker bijzondere waarde: als historisch object, propagandasymbool of persoonlijk relikwie uit zijn ‘heldentijd’. Sluitend bewijs dat de Fokker op zijn initiatief werd meegenomen ontbreekt, maar het moment van zijn bezoek aan Schiphol en het daaropvolgende verdwijnen van het toestel is opvallend. Ook hier richt zich een deel van het verdere onderzoek op.