Nationaal Militair Museum Soesterberg krijgt ‘nieuwe’ oude Fokker erbij

SOESTERBERG In München wordt momenteel de verhuizing voorbereid van de Fokker D.VII naar het Nationaal Militair Museum (NMM) in Soesterberg. Dit historische toestel zal tijdelijk de Fokker 266 vervangen die in de jaren tachtig door Fokker uit de VS teruggekocht en aan de collectie van het toenmalige Militaire Luchtvaart Museum (MLM) werd toegevoegd.

Door Jan van Steendelaar

Deze ‘oude’ Fokker gaat naar de opslag in het depot van het NMM. Hij maakt vanaf september plaats voor een Fokker D.VII, die vóór de Tweede Wereldoorlog bij de Marineluchtvaartdienst vloog. Dit toestel is met ingang van september de jongste aanwinst van het museum

DEUTSCHES MUSEUM

Het is afkomstig van het Deutsches Museum in München. In 1980 werden originele Nederlandse markeringen op het vliegtuig ontdekt. Onderzoek heeft uitgewezen dat het tijdens de Tweede Wereldoorlog uit Nederland is verdwenen om deel uit te gaan maken van het door Hermann Göring op te richten Luchtvaart Museum van het Duitse Rijk. In 1945 ontdekten Amerikaanse militairen bij hun zoektocht naar geroofde kunstschatten in een boerenschuur in Vilsbiburg onder meer een Fokker D.VII. Ze gaven het vliegtuig in beheer aan het Deutsches Museum in München.

NEDERLANDSE IDENTITEIT

Op dat moment was over de herkomst en ware identiteit ervan waarschijnlijk niets bekend. In 1980 kwamen bij restauratiewerkzaamheden in Duitsland de Nederlandse nationaliteitskenmerken en een registratie tevoorschijn. Meer recent uitgebreid Duits onderzoek wees uit dat het vliegtuig zonder twijfel Nederlands is, maar de identiteit kon niet met zekerheid worden vastgesteld. 

IN BRUIKLEEN

Dit was aanleiding om nader onderzoek te doen en contact te zoeken met collega’s in Nederland. Ondanks dat het onderzoek nog steeds gaande is in beide landen, heeft het Deutsches Museum, mede op basis van het onderzoek met de Nederlandse collega’s, de intentie uitgesproken om de Fokker D.VII in bruikleen te geven aan Nederland. Er is in de afgelopen twee jaar intensief samengewerkt, maar nog niet alle belangrijke feiten zijn bekend geworden. 

Op dit moment bestaat er, door de vele nog onbeantwoorde vragen, feitelijk geen juridische grond voor restitutie. Daarom wordt het toestel in september voorlopig voor vijf jaar aan het Nationaal Militair Museum afgestaan. Intussen wordt het onderzoek in beide landen voortgezet.

PROEFVLUCHT

De LVA (Luchtvaartafdeeling) heeft één geïnterneerde Fokker D.VII in gebruik gehad. Behalve een proefvlucht is er minstens nog één keer mee gevlogen, en wel op 9 januari 1919 bij het afscheidsbezoek van Generaal Snijders op Soesterberg.Verder is géén geïnterneerde Fokker D.VII in gebruik genomen. De Fokker uit München was één van 142 Fokker D.VII’s die overgebracht werden naar de Verenigde Staten na de Duitse nederlaag in de Eerste Wereldoorlog. Het toestel kwam in de loop der jaren zowel in musea als bij verzamelaars terecht en uiteindelijk in het Wings and Wheels museum te Orlando.

IN DEPOT

In 1981 werd de collectie geveild. De Fokkerfabriek kocht het toestel voor 50.000 Amerikaanse dollars. Na restauratie kreeg het een plaats in het museum in Soesterberg. Nu verdwijnt het voor minstens vijf jaar in depot. In plaats van dat toestel kunnen bezoekers een blik werpen op de ‘nieuwe’ Fokker D-VII.