Sea Fury in de schijnwerpers

SOESTERBERG Met enige regelmaat zet het Nationaal Militair Museum een object in de collectie in de schijnwerpers. Nu wordt de speciale aandacht van de bezoekers gevraagd voor de Sea Fury, het snelste propellervliegtuig dat ooit operationeel is ingezet. ,,Het draagt z’n naam met recht: het is een furieus toestel,” zegt drs. Alfred Staarman, hoofd collectie Nationaal Militair Museum.

Door Jan van Steendelaar

Het toestel is erg wendbaar, volgens kenners prettig om te vliegen en kan een grote wapenlast dragen. Het was uitgerust met vier mitrailleurs, had twee ophangpunten voor 500- of 1000-ponder bommen of twaalf ongeleide raketten. Daardoor was het een ideale jachtbommenwerper. Het eenpersoons toestel had een motor van 2.550 pk. Het kon daarmee een snelheid van 740 kilometer per uur halen. Z’n vliegbereik was 1.127 kilometer. Het toestel had een lengte van 10,57 meter, een hoogte van 4.90 meter en een spanwijdte van 11.70 meter.

Van 1948 tot 1957 had de Marine Luchtvaartdienst (MLD) in totaal 47 Sea Fury’s in dienst, waarvan er 25 in licentie door Fokker werden gebouwd. Na de Tweede Wereldoorlog nam Nederland het Britse vliegdekschip HMS Venerable over. De marine hernoemde het schip tot Hr. Ms. Karel Doorman. Vanaf 1950 kwamen de Sea Fury’s van 860 squadron aan boord.

LASTIG Opereren vanaf een vliegdekschip is heel lastig. De landingsbaan is kort en beweegt alle kanten op. Als het dek vol stond met vliegtuigen, werd een katapult gebruikt om de SeaFury’s te lanceren. Een hydraulisch systeem bracht een kabel op spanning. Er zat een speciale breekring aan: als de kracht groot genoeg was, brak de ring en schoot het vliegtuig van het dek af. Veilig was het zeker niet: van de 47 Nederlandse SeaFury’s zijn er zeventien verongelukt.

KOREAOORLOG Tijdens de Koreaoorlog (1950-1953) vlogen drie Nederlandse vliegers gevechtsmissies in hun Sea Fury’s. De drie waren vrijwillig aan boord van het Britse vliegdekschip HMS Ocean om ervaring op te doen. Toen het schip ingezet werd bij Korea draaiden de Nederlanders gewoon mee. Ze bombardeerden gronddoelen en leverden luchtsteun. In 2019 kregen de drie vliegers, waarvan twee postuum, de Korean War Service Medal voor hun inzet.

De Sea Fury deed dienst in de tijd waarin de straaljager opkwam. Straaljagers zijn sneller, kunnen sneller stijgen en hebben een hoger plafond dan propellervliegtuigen. Het enige voordeel van de Sea Fury was zijn wendbaarheid. In 1952 slaagde een Britse Sea Fury er in om boven Korea een MiG-15-straaljager neer te schieten. Toch was het duidelijk dat straaljagers de toekomst waren. In 1957 verving de MLD de Sea Fury’s door Sea Hawks: straaljagers. In het museum hangen ze gebroederlijk naast elkaar.