Weg en bos met elkaar verbonden
11 mei 2026 om 09:51Verband gelegd tijdens lezing
SOESTERBERG De Wegh der Weegen en het Oude Tempelbos zijn op woensdag 20 mei de twee onderwerpen tijdens de maandelijkse themabijeenkomst met nostalgisch karakter. Elke derde woensdagochtend van de maand houdt de SWOS in sociaal-cultureel centrum de Basis onder het motto ‘Soesterberg toen en nu’ zo’n bijeenkomst.
Jan van Steendelaar
Dat de weg en het bos gecombineerd worden is niet zo verwonderlijk: ook het vak Oude Tempel maakt deel uit van de Wegh der Weegen. Daarom wordt ook stilgestaan bij de discussie die nog steeds gaande is over de toekomst van het Oude Tempelbos. Hier is nog steeds woningbouw voorzien. De uiteindelijke beslissing over de plannen zoals die er nu liggen neemt de Raad van State.
DE WEGH DER WEEGEN Het is bijna niet meer voor te stellen, maar tot de ingebruikname van de rijksweg A28 in 1986 ging al het snelverkeer dwars door de Rademakerstraat. Alle verkeer van zuid naar noord over Utrecht en Amersfoort volgde de al in 1653 aangelegde route over de heide die als bijnaam kreeg De Wegh der Weegen. Wat ooit begon als een zandweg voor paarden en wagens groeide uit tot een belangrijke verkeersader. Na bestrating in 1800 was het een eeuw lang een tolweg. Nu is het een provinciale weg met aanduiding N237.
BETERE VERBINDING De Wegh der Weegen, aangelegd als een 11 kilometer lange en in oorsprong kaarsrechte weg, was een gezamenlijk initiatief van de stad Amersfoort en de Staten van Utrecht. Midden 1600 was er behoefte aan een betere verbinding tussen het kleine maar rijke Amersfoort en Utrecht.
De weg kreeg een historische vakverdeling en werd onderverdeeld in 23 vakken van 100 roeden (een roede is 3,76 meter) breed en 50 roeden diep aan beide zijden van de weg. De kavels waren gratis. De enige verplichting was het onderhouden van het eigen weggedeelte. De vakstructuur gescheiden door zogenoemde sorties is nog steeds te herkennen.
De bedoeling was om alle vakken te bebouwen met buitenplaatsen. Daarvoor was bij de aanleg echter niet voldoende belangstelling. Een lustwarande is het dus niet geworden. Een deel van de kavels is pas na 1900 bebouwd. In de loop der jaren zijn buitenplaatsen verdwenen of hebben een andere functie gekregen. Veel kavels zijn versnipperd, zoals in Soesterberg.
PRODUCTIEBOS Oude Tempel is een landgoed van 24 hectare. Onderdeel ervan is het bos aan de zuidkant. Dit is lange tijd in gebruik geweest als productiebos. Voor een deel van het bos is een stedenbouwkundig plan opgesteld voor de bouw van ruim tweehonderd woningen. Daar is veel weerstand tegen. Onder anderen van twee bewoners van de Oude Tempel die zich de Poortwachters noemen. Zij zijn tot de conclusie gekomen dat het op basis van geldende regels niet mogelijk is om de geplande toegangswegen en busbaan aan te leggen.
Ook dit komt ter sprake tijdens de themabijeenkomst, evenals de vraag hoe oud de bomen in het Oude Tempelbos zijn. Jan de Mos presenteert het programma. Aanvang 10:30 uur. Toegangsprijs: € 3,00 per persoon, aanmelden niet nodig.