Weervlieger niet herkenbaar
4 mei 2026 om 06:58SOESTERBERG Als in de jaren twintig van de vorige eeuw een vlieger op Soesterberg riep: 'Zoek even m’n berenpoten op', dan wist iedereen dat het om een weervlucht ging. Tegenwoordig wordt gebruik gemaakt van zeer geavanceerde apparatuur, vroeger moest men het vooral hebben van gegevens die piloten verzamelden.
Jan van Steendelaar
Het waren bijzondere vluchten in een voor dit werk weinig comfortabele Fokker D VII. De vlieger moest zich dan ook goed warm aankleden voordat hij de lucht inging. De temperatuur op de vijfduizend meter hoogte die hij bereikte was met 30 graden onder nul verre van aangenaam.
BESTE VLIEGERS De kleding bestond uit de twee ‘berenpoten’ (met schapenvachten gevoerde beenkappen), een zware bontgevoerde jas, een das om het hoofd, een vliegkap, een bril en een valhelm. Alleen het puntje van de neus van de vlieger was nog zichtbaar. Herkenbaar was hij niet, alleen de dienstlijst maakte duidelijk wie de vlucht uitvoerde…..
Het ‘weerbericht vliegen’ zoals het werd genoemd, stelde hoge eisen aan het weerstandsvermogen en de vliegcapaciteit van de piloot. Slechte weersomstandigheden maakten het oriënteren en het landen vaak erg moeilijk. De lage temperatuur en de sterk verminderde luchtdruk op grote hoogte vergden veel van het lichaam.
Geen wonder dus dat voor het weervliegen alleen vliegers van de keurtroep, de Jachtvliegtuigafdeling, ingezet werden. Deze afdeling was samengesteld uit de beste vliegers van Soesterberg. Commandant was de bekende en toenmalige kapitein Van Weerden Poelman.
SPOOR BIJSTER Hoe goed de vliegers ook waren, soms raakten ze het spoor bijster. Het kwam wel eens voor dat een vlieger gedurende zijn hele vlucht in de wolken vloog zonder één keer de aarde te zien.
Daardoor kon het voorkomen dat een weervlieger bij het uit de wolken komen niet in de buurt van Soesterberg was, maar boven het noorden van België. Hij had nog net voldoende benzine om het vliegveld Heerlen te halen. Eenmaal geland vertelde hij dat hij met de resterende benzine in zijn tank nog net zijn sigarettenaansteker kon vullen…..
Tegenwoordig kunnen door gebruik van computers en satellieten de gegevens voor de weersvoorspellingen veel nauwkeuriger worden geïnterpreteerd dan vroeger na de weervlucht met de Fokker D VII. Toch spelen weerstations op de grond, weerballonnen, vliegtuigen en boeien en schepen nog steeds een belangrijke rol in het verzamelen van data. Die gaan naar supercomputers die berekenen hoe het weer zich in de komende uren tot dagen ontwikkelt.
Dit gaat heel wat sneller dan het met de hand verwerken van de gegevens uit de eenvoudige instrumenten aan boord van de Fokker zonder cockpit.
Vaak stijf van de kou bracht de vlieger de meteorograaf naar het weerbureau. Om dan op een drafje naar het Officierscasino te lopen voor een kop hete chocola om de neus te ontdooien!