PaltzBiënnale zet bijzonder landschap centraal

29 april 2026 om 08:04

Zesde editie

SOEST Acht kunstenaars hebben zich het afgelopen jaar op landgoed de Paltz laten inspireren door de natuur, omgeving en geschiedenis. Met als doel het ontwerpen van een bijzonder kunstwerk voor de tweejaarlijkse expositie PaltzBiënnale, gehouden op een stuk van het landgoed dat normaal gesproken voor het publiek gesloten is. Het resultaat is tijdens de expositie van 9 mei tot en met 21 juni te bewonderen.

Els Geerligs-Wantenaar

Initiatiefneemster Meria Bakker woont op een afgesloten onderdeel van het landgoed, dat zij pacht van Utrechts Landschap. ,,Toen ik hier kwam wonen, dacht ik: ik wil mensen van dit landschap laten meegenieten. Want ik vind het idioot; ik mag hier wonen, op een landgoed van 5 hectare, en verder mag hier niemand komen! Verder wilde ik iets doen voor kunstenaars. Want ik weet hoe lastig het is voor professioneel kunstenaars om geld te verdienen met hun werk. En ik wilde kunst toegankelijk maken.” 

Dit alles kwam samen in PaltzBiënnale, dat Bakker dit jaar voor de zesde keer organiseert. En met succes: de vorige editie trok 2700 bezoekers.

GERENOMMEERD Trots is Bakker op de kwaliteit van de deelnemende kunstenaars. ,,Er zijn veel bezoekers die denken dat de kunstenaars blij mogen zijn dat ze hiervoor geselecteerd zijn, maar het is eigenlijk andersom. We zijn vanaf het begin heel erg voor kwaliteit gegaan. Het zijn stuk voor stuk gerenommeerde kunstenaars.”
Het thema van deze editie is het landschap zelf: ‘Date the Estate'. Bakker: ,,We wilden het accent echt op het landgoed leggen. De kunstenaars moeten dansen met dit terrein, want het terrein is zo dominant aanwezig.”

Het terrein is inderdaad bijzonder en kent een opmerkelijke geschiedenis. Zo heeft voormalig eigenaar Raatjes een groot deel laten aanleggen met behulp van een landschapsarchitect. 

Geld speelde daarbij geen rol. Zo liet hij een waterval maken, maar ook een padenstelsel volgens een uniek pauwenpatroon waar stratenmakers meer dan elf jaar aan hebben gewerkt.

ONDERZOEK De kunstenaars zijn op onderzoek gegaan naar de diverse aspecten van het landschap, en hebben daarbij elk een eigen benadering gekozen. Zo onderzocht kunstenaarscollectief KCCM het landgoed vanuit het perspectief van de diverse dieren die er leven. Met behulp van onder meer wildcamera's gingen ze de paden na van dieren als de das, de vos en de ree.

Andere kunstenaars onderzochten de geschiedenis van het gebied. Daar maakte Katharina Busl een multimedia-installatie van, terwijl Janneke Kornet (tevens docent aan het Griftland College) laat zien wat mensen in de 17e en 18e eeuw zoal aten op dit terrein. Weer een andere kunstenaar, Agata Siwek, verzorgt een verrassende doorlopende straatperformance over de wolf.

JONG EN OUD ,,Het idee is dat je als kijker zelf aan het denken wordt gezet bij een kunstwerk”, vertelt Bakker. Om dat denkproces te stimuleren, krijgen bezoekers een vragenlijst over de kunstwerken. Meria Bakker: ,,Dat biedt een handvat en dat werkt heel goed. Er komen hier namelijk ook veel mensen die niets met kunst hebben. Daarom besteden we veel aandacht aan publieksbegeleiding en lopen er ook gidsen rond. Die haken aan bij het publiek en stellen vragen.” Zij hoopt zo een breed publiek aan te spreken. ,,De Biënnale is geschikt voor jong en oud en toegankelijker dan een museum. De entree is 10 euro voor volwassenen, kinderen zijn gratis. Bakkerij De Zoete Verleiding uit Soest-Zuid levert lekkere hapjes voor het PaltzBiënnale café. Het is een heel betaalbaar gezinsuitje.”

Adres: Paltz 3. De ingang is aan Heezerspoor Westzijde. Meer informatie op www.paltzbiennale.nl.