Onwetend van rijkdom land uit
21 april 2026 om 12:43Hij vertrok naar VS om het daar beter te krijgen
SOEST Het is 1952 als emigrant Albert Buys net na het afmeren van de SS America van de United States Lines in New York de hem zojuist bezorgde brief leest van zijn zwager uit Soest, K.P. Wasch, die aan de Van Lenneplaan woont. Chemicus Buys was naar Amerika vertrokken. 'Om het beter te krijgen.'
Jan van Steendelaar
Hij had weliswaar een vaste baan bij Philips in Eindhoven en verdiende daar goed, maar hij vreesde dat hij de studie van zijn beide zoons Albert en Ernest op den duur niet zou kunnen betalen. Het moet hem en zijn vrouw Antonetta even van slag gebracht hebben toen hij las wat de Soester hem schreef: ,,Je was al schatrijk toen je vertrok.”
Uitgerekend op de morgen van vertrek had het lot beslist. Op zijn premielening Rotterdam II van 100 gulden die Buys enkele dagen eerder bij de Nederlandsche Handel Maatschappij in Eindhoven had gedeponeerd, was 100.000 gulden uitgeloot.
De trekkingslijst was net bekend toen het gezin Buys in Soest was om afscheid te nemen van de familie Wasch. ,,Ik zei nog: kijk Bert, Rotterdam heeft getrokken. Uit gekheid zei oudste zoon Albert: Pa, we hebben de hoofdprijs. Maar we konden het niet meer nakijken. De koffers zaten al dicht en ze moesten weg.”
Enkele dagen later kwam er een brief van de Nederlandsche Handel Maatschappij met de mededeling dat Buys een ton had gewonnen. Wasch overwoog nog een telegram te sturen, maar vreesde voor te veel ruchtbaarheid. Daarom besloot hij een brief te schrijven.
PREMIELENINGEN Buys had zijn winst aan Wasch te danken. Hij toonde zich een goed beleggingsadviseur door Buys ertoe te bewegen een paar premieleningen te kopen in plaats van in de staatsloterij te blijven spelen en niets te winnen. Dat betekende geld kwijt, terwijl de premielening een betaald lot is dat altijd 2,5 procent rente opleverde.
Een paar maanden voor hun vertrek naar Amerika in de hoop op een betere toekomst kreeg Buys, toen hij bij zwager Wasch in Soest op bezoek was, twee stukken Rotterdam te koop aangeboden. Hoewel hij aarzelde omdat hij toch nooit iets won, ging hij toch in op het advies van Wasch om 200 gulden af te schrijven en de stukken voor zijn studerende zoons te bestemmen. Het overwinnen van de aanvankelijke aarzeling leverde hem dus een ton op!
GRAANTJE MEEGEPIKT Zo'n feestelijke aankomst in New York zal de familie Buys zich niet hebben voorgesteld bij vertrek uit Le Havre. En de vraag zal bij de plotselinge rijkdom meer dan eens zijn gesteld: hadden we nu wel moeten emigreren? Het is niet bekend of Wasch een graantje heeft meegepikt van de plotselinge rijkdom van Buys, noch hoe het de familie Buys is vergaan in Amerika en of beide zoons hun studie met succes hebben afgerond, wat toch de reden was om te emigreren.