Sleutelrol Oude Tempel in nieuw college Soest: POS of GGS?

14 april 2026 om 10:34 Politiek Verkiezingen Soest 2026

SOEST Vertegenwoordigers van Soest2002, Progressief Soest, D66 en POS zitten sinds enkele dagen met elkaar om de tafel om te onderhandelen over een college-programma. Het is de bedoeling dat deze vier partijen voor de komende vier jaar een coalitie gaan vormen.

Door Johan van Beek

Dat betekent dat POS voor het eerst een wethouder zou mogen gaan leveren, iets waar ogenschijnlijk raadsbrede steun voor is. De partij kreeg bijna de helft van de Soesterbergse stemmen en wordt na twee raadsperioden gezien als een club waarmee het goed samenwerken is.

WONINGBOUWPLAN ACHILLESHIEL

Tegelijkertijd is POS de meest onzekere factor in de deze onderhandelingsronde. De achilleshiel is het woningbouwplan voor Oude Tempel. POS wil dat bosgebied behouden, maar er is een definitieve vergunning voor de bouw. Andere partijen willen geen raadsbesluiten terugdraaien.

De Raad van State moet zich nog uitspreken over een zaak die is aangespannen door mensen die stellen dat het huidige bouwplan voor Oude Tempel sterk afwijkt van het oorspronkelijke plan uit 2019 waarvoor de vergunning is afgegeven.

We gaan kijken of we tegemoet kunnen komen aan de zorgen van een groot deel van de Soesterbergse bevolking

‘EERLIJK ZIJN’

Gerben Stormbroek, voorman van POS, erkent het struikelblok. ,,Het is het belangrijkste punt voor ons en we gaan kijken of we tegemoet kunnen komen aan de zorgen van een groot deel van de Soesterbergse bevolking. Lukt dat niet, dan kan dat een probleem worden, daar moeten we eerlijk in zijn.” Stormbroek liet ook weten dat zijn partij bereid is om in goede samenwerking verder te gaan.

Waar de bottleneck exact ligt, werd niet duidelijk. Het overleg van de vier vindt plaats onder leiding van formateur Arjan van Gils (die naar ieders tevredenheid eerder de verkennende gesprekken met alle partijen afzonderlijk voerde). Hij kwam ook met een verrassing.

VERRASSEND ADVIES INFORMATEUR

Mocht POS zich vanwege het dossier Oude Tempel terugtrekken uit de college-onderhandelingen, dan moet GGS de plek van die partij innemen. Met dat, toch wel verrassende advies kwam (in)formateur Arjan van Gils vorige week op de proppen.

Niet iedereen begrijpt die keuze, omdat GGS in maart drie zetels inleverde en er nog maar twee over heeft. Met name CDA en ChristenUnie plaatsten vraagtekens bij de logica hierachter. Voor de VVD, de afgelopen acht jaar coalitiepartner en nu van vijf naar vier zetels gezakt, is in beide opties van Van Gils geen plaats. Dat hebben de liberalen deels aan zichzelf te wijten, want ze sloten Progressief Soest (vanwege de inbreng van GroenLinks) uit.

MOTORBLOK VAN COALITIE

Volgens Van Gils zijn Soest2002 (6 zetels) en Progressief Soest (5) juist het ‘motorblok’ van de beoogde coalitie, hij baseert zich daarmee ook op gesprekken met andere partijen. Met D66 en POS staan ze voor stabiliteit en vertrouwen, schreef hij vorige week in zijn verslag als informateur.

De VVD heeft zijn bedenkingen over die stabiliteit en vraagt zich af of de diesel van Soest2002 en de biobrandstof van Progressief Soest niet een mix is die de motor zal doen haperen. Fractievoorzitter Joost Lobbes voegde er nog maar aan toe dat zijn partij altijd bereid is om mee te praten. Zoals het er nu voor staat lijkt de huidige wethouder Anne Sterenberg van het bestuurlijke toneel te verdwijnen. Ze is nu ook geen raadslid, ofschoon ze van alle kandidaten de meeste voorkeursstemmen kreeg. Bij de VVD is het gebruikelijker dan bij andere partijen dat de kiezers op de lijsttrekker stemmen.

SOUPLESSE EN WISSELGELD

De sleutel voor optie 1 lijkt in handen van POS, dan wel in de politieke souplesse van de andere drie gesprekspartners als er wordt onderhandeld over Oude Tempel en/of eventueel wisselgeld. De verwachting is dat er begin volgende week witte rook uit de schoorsteen van het Witte Huis komt. Mocht POS zich terugtrekken, dan wil Van Gils het vuurtje opstoken met GGS.

Bij GGS zijn ze verbaasd dat de VVD zo snel buitenspel is gezet, omdat de liberalen de laatste acht jaar hebben laten zien dat ze goed kunnen samenwerken. Zelf vindt GGS dat ze na het historische verlies niet direct in aanmerking komt voor een plaats in het college. Maar als er een beroep op haar verantwoordelijkheid wordt gedaan, zal ze er niet voor terugdeinzen, verzekerde politiek leider Jan Paauw.

BOUWEN AAN POLDERRAND

Soest2002 en GGS (twintig jaar lang elkaars tegenpool) gaan er prat op dat ze de afgelopen vier zo goed hebben samengewerkt. Jan Vrakking van Soest2002 ziet evenwel problemen in een nieuwe coalitie met GGS als het gaat over bouwen aan de polderrand (zoals achter De Schans).

Paauw denkt dat het weinig zin heeft bepaalde terreinen te benoemen en zegt dat realisme op zijn plaats is. Bouwen in de polder kan niet zomaar, stelde hij. Daar heeft de provincie nog iets over te zeggen, en zouden nieuwe gebiedsvisies voor nodig zijn. Dat duurt zomaar twintig jaar, aldus Paauw.

Spanning weghalen tussen wensen raad en uitvoering ambtelijk apparaat

WONEN EN BOUWEN

Hoe dan ook, de speerpunten van het beleid voor de komende jaren zullen gaan over meer ruimte voor wonen en bouwen, minder regelgeving, maar ook meer , zoals meer vertrouwen bij de samenleving. Verder zijn er grote uitdagingen op het gebied van onder andere Jeugdzorg. En, zei Van Gils: ,,Raad en college willen veel. Als de intenties goed zijn kunnen burgemeester, raadsgriffier en gemeentesecretaris kijken hoe ze spanning kunnen weghalen tussen wensen en uitvoering door het ambtelijk apparaat.”