'[Belang] van ons allemaal'
Burgemeester Rob Metz: 'Vertrouwen randvoorwaarde'
2 december 2025 om 14:01Als laatste in een rij van sprekers mocht burgemeester Rob Metz bij zijn officiële herbenoeming ook het woord nemen. Aan het begin van zijn derde termijn een ingekorte weergave van zijn toespraak.
,,Op 28 november 2013 en 28 november 2019 stond ik hier ook bij mijn beëdiging. Als ik terugkijk is er veel veranderd in die periode. De samenleving is veranderd. De raad kent veelal andere gezichten. Ik ben veranderd. Maar er is wél een stabiele basis die gelukkig nog steeds hetzelfde is: Thorbecke. Hij kwam in 1848 met de grondwet, de basis voor het openbaar bestuur in ons land. In 1848 was een bezoek aan Den Haag vanuit Soest trouwens een stevige dagreis. We schreven elkaar in die tijd brieven. En het duurde een week voordat die werden bezorgd. Vervolgens nam de ontvanger de tijd voor een zorgvuldig geformuleerd antwoord. En ook dat was weer een week onderweg. Er waren 3 miljoen inwoners in ons land en de gemiddelde leeftijd was ongeveer 40 jaar.
Waarom dit geschiedenislesje? Het is een illustratie van de veranderingen in de samenleving. Veranderingen die in die tijd langzaam gingen. Veranderingen die tegenwoordig snel gaan. Zo ook de afgelopen twaalf jaar. Waarin ik de eer en het genoegen had en heb om burgemeester van het mooie Soest en Soesterberg te mogen zijn."
GEEN BETER SYSTEEM Ondanks al die veranderingen past het systeem van Thorbecke nog steeds. Want we hebben nog geen beter systeem kunnen bedenken. Binnen dat systeem kiezen we met zijn allen een groep mensen die namens ons de samenleving besturen. We geven deze gekozen volksvertegenwoordigers ons vertrouwen dat ze dat doen in het belang van ons allemaal. We zien dat vertrouwen wel flink afnemen. Zeker als een individueel belang wordt geschaad in de afweging met het algemeen belang. Dat botst soms. Vooral als het gaat om dingen in de directe leefomgeving.
POPULISME De vraag is wel hoe je daarmee omgaat. Blijft politiek een instrument om de belangen van de samenleving als geheel zo goed mogelijk te dienen? Of wordt politiek een wapen? Om verschillen uit te vergroten. Om mensen te mobiliseren tegenover elkaar te staan. Dát is wat populisme doet. Het polariseert. Dan gaat het niet meer om echte oplossingen voor de hele samenleving. Hooguit om oplossingen voor een groepje mensen met dezelfde ideeën. En volgens mij – maar belangrijker nog volgens onze grondwet – is het de bedoeling om een bestuur te zijn voor alle inwoners. Daar is dus ook vertrouwen in de volksvertegenwoordiging een randvoorwaarde voor.
,, Ik zie dat we met elkaar spreken en naar elkaar luisteren
Ik prijs mij gelukkig dat wij in onze raad het gesprek hierover kunnen voeren. Ik zie dat we met elkaar spreken en naar elkaars opvatting en argumenten luisteren. Ook als we het niet met elkaar eens zijn over de oplossingen, voeren we een volwassen politiek debat. Een debat waarin de meerderheid rekening houdt met de minderheid. De minderheid in de raad. Én de minderheden in de samenleving.
Mijn afgelopen mandaatperiode van zes jaar is omgevlogen. Ik kan niet om de periode corona heen. Een kantelpunt in de samenleving. Een periode waarin het lokaal bestuur direct ingreep in het dagelijks leven van alle inwoners. Daardoor zijn we mensen die zich voorheen wél onderdeel van de samenleving voelden kwijtgeraakt. Zij voelen zich niet meer vertegenwoordigd, geen onderdeel meer van ons democratische systeem. Dat is niet goed. Het vraagt een inspanning van iedereen om deze mensen er weer bij te betrekken. Met inlevingsvermogen. Met geduld. Met leiderschap. Leiderschap van Raad, college en natuurlijk van mijzelf.
LEIDERSCHAP We staan aan de vooravond van lokale verkiezingen. De samenleving kiest dan zijn nieuwe lokale leiders. Die leiders krijgen een uitdagende opdracht. We leven immers in een wereld vol spanning. We weten niet of we een gewapend conflict kunnen ontwijken. We hebben sterke aanwijzingen dat derden er belang bij hebben om onze stabiele samenleving te destabiliseren. Dat leidt tot zorgen en soms zelfs angst. Zorgen over mensen met andere opvattingen en gewoonten – zoals vluchtelingen. Angst dat onze gebruiken en onze welvaart worden bedreigd. Het leiderschap dat wij als gemeentebestuur vormen, moet meer dan ooit hard werken om het vertrouwen dat vroeger een natuurlijk gegeven was, te verdienen en te behouden. We mogen daarbij wat mij betreft wel verwachten dat de samenleving ons leiderschap met respect behandeld.
Gelukkig leven we in Soest. Een samenleving die grotendeels welvarend is, die zorg wil geven aan diegene die niet voor zichzelf kan opkomen; die de uitdagingen die op ons afkomen, zelfbewust tegemoet treedt. Wij met ons Soester DNA, pakken die uitdagingen één voor één op en zoeken naar oplossingen. Oplossingen voor woningbouw en werklocaties; om onze krijgsmacht ruimte te geven zodat we beschermd zijn en blijven; om natuur en milieu en tal van andere onderwerpen te verbeteren.
Dat doen we samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Ik ben oprecht trots op onze dorpen Soest en Soesterberg. Wat onze inwoners presteren doet ertoe. Thuis in familiaire kring. In de werkomgeving. Binnen hun dorp. Soms zelfs op het wereldtoneel. Ik besef me goed dat de rol van het lokaal bestuur daarin beperkt is. Een goed lokaal bestuur is niet meer dan een randvoorwaarde om inwoners gelegenheid te geven hun talenten maximaal te ontwikkelen en in te zetten.
VEILIGHEID Eén van die randvoorwaarden is een belangrijk aspect van mijn werk: openbare orde en veiligheid. Het vraagt dag in dag uit aandacht. Ik ben blij dat ook uw raad zich goed bewust is van deze nadrukkelijke overheidstaak. Dat we samen aan de lat staan om de veiligheid en openbare orde voor onze inwoners te beschermen. Samen met die zelfde inwoners die zich veilig voelen om melding te maken van zaken die niet pluis zijn. Ik kijk uit naar de aankomende periode. Ik ben gek op politiek debat en met lokale verkiezingen kom ik goed aan mijn trekken. Het inwerken van raad en college is een voorrecht, om 32 jaar ervaring in lokaal bestuur te mogen delen. Ik ben trots op al datgene dat ik samen met anderen in de afgelopen twaalf jaar tot stand mocht brengen. We doen ons werk met elkaar. We werken in alles samen. En daarom zijn de resultaten van ons allemaal. We doen het met z'n allen."